شبنم کهنچی- دولت الکترونیکی این روزها دیگر اصطلاحی غریب و ناشناخته نیست. به مدد سرویسهای الکترونیکی در بانکها، ارایه کارت هوشمند سوخت یا راهاندازی دفاتر خدمات پلیس+10، تصویری از دولت الکترونیکی در اذهان عمومی به وجود آمده است. اما این تصویر، تصویر مطلوب و آرمانی دولت الکترونیکی نیست. دولت الکترونیکی در مفهوم و عمل چیزی گستردهتر از آنچه است که امروز در جامعه ما ميتوان لمس كرد. هرچند اینک در مقطعی ایستادهایم که میتوانیم نقل و انتقالات مالی خود را از طریق اینترنت، تلفن و ATMها انجام دهیم، قبوض را اینترنتی بپردازیم، برای دریافت گذرنامه از مسیرهای کوتاه الکترونیکی استفاده و سیمکارتهای تلفن همراه را نیز اینترنتی ثبتنام کنیم اما تا دولت الکترونیکی به معنای واقعی فاصله زیادی داریم.
شاید برای ارایه درخواستی به برخی از سازمانهای دولتی بتوانیم از اینترنت کمک بگیریم، اما هنوز برای پیشبرد آن و گرفتن نتیجه باید به صورت فیزیکی به سازمان مربوطه مراجعه کنیم. شاید گذرنامه به در منازلمان پست شود، اما هنوز برای تحویل مدارک خود باید اسناد، مدارک و کاغذها را به مراکز مربوطه تحویل دهیم.
واضح است که هنوز سرویسهای تعاملی به صورت جدی و فراگیر از سوی سازمانهای دولتی راهاندازی نشده است تا دولت الکترونیکی معنای حقیقی خود را بیابد.
با وجود این نمیتوان منکر آن شد که ایران در دهه اخیر در زمینه دولت الکترونیکی رشد خوبی داشته است. اگر رتبه ایران در سطح بینالمللی، امسال پایینتر از سال گذشته بوده است به دلیل پسرفت کشور یا متوقف شدن امور مربوطه نیست. این تنزل به دلیل کند بودن سرعت پیشرفت در کشور به نسبت سرعتی است که سایر کشورها دارند.
خدمات دولت الکترونیکی
در بستر دولت الکترونیکی، دولت نه تنها به مردم خدمت ارایه میکند، بلکه بین سازمانهای زیر مجموعه خود نیز ارتباطی به وجود میآورد تا بر اساس آن خدمات دولتی را مطلوبتر عرضه کند. دولت الکترونیکی در حقیقت محصول فرآیندی است که طی آن نه تنها روابط بین سازمانها تسهیل میشود، بلکه کارمندان نیز سادهتر و سریعتر به اطلاعات دست مييابند. علاوه بر این تعاملات مالی در قالب دولت الکترونیکی نیز به صورت الکترونیکی انجام میشود.
هر کدام از این رابطهها منجر به ارایه خدماتی تحت عنوان دولت الکترونیکی میشود. این خدمات را میتوان در چهار دسته تقسيمبندي كرد:
1-رابطه دولت با مردم یا G2C که ارایه خدمات است.
2- رابطه دولت با دولت یا G2G که به تعاملات الکترونیکی درون دولتی باز میگردد.
3- رابطه دولت با تجارت یا G2Bکه منظور از آن ارایه امکاناتی برای پرداختها و دریافت تسهیلات است.
4- رابطه دولت با کارکنان یا G2E که به دسترسی کارمندان به اطلاعات و شبکههای خصوصی دولتی اشاره دارد.
بر اساس آخرین گزارش منتشر شده قویترین این رابطهها در دولت الکترونیکی، رابطه دولت با مردم است که سهم 65 درصدی از دولت الکترونیکی دارد. کمرنگترین این رابطهها نیز رابطه دولت با دولت یا همان تعاملات الکترونیکی درون دولتی است که سهم 3 درصدی از دولت الکترونیکی دارد.
امتیازهاي ایران
یکی از شاخصهایی که در سنجش پیشرفت کشور در زمینههای گوناگون معتبر محسوب میشود، آمارهای بینالمللی است که از سوی سازمانهای معتبر تهیه میشود. چندی پیش سازمان ملل متحد در گزارشی که اواخر سال 2008 ارایه کرد به جایگاه ایران از نظر آمادگی دولت الکترونیکی اشاره کرده بود. آنچه در این رتبهبندی به عنوان معیار مورد توجه قرار میگیرد عبارت است از اطلاعات و خدمات دولتی در اینترنت، میزان ضریب نفوذ تلفن همراه، اینترنت، اینترنت پر سرعت، خطوط ثابت تلفن همراه، تعداد رایانههای شخصی و نیروی انسانی متخصص.
آمارها نشان میدهد از سال 2003 تا 2008، طلاییترین سال برای ایران در این رتبهبندی جهانی، سال 2005 بوده است که توانسته روی پله نود و هشتم بایستد. رتبه ایران در سال 2008 از سال 2003 یک پله پایینتر است. بر اساس گزارشهایی که سازمان ملل تهیه و منتشر کرده، ايران در سال 2003 دارای رتبه 107، در سال 2004 رتبه 115، در سال 2005 رتبه 98 بوده که این رتبه در سال گذشته میلادی به 108 سقوط کرده است.
نكته جالب توجه آنكه گزارشهاي حاکی از افزایش امتیاز ایران در سال 2008 نسبت به سال 2005 است. امتیاز کل کشور در این بررسیها در سال 2005 میزان 3813/0 بوده که در سال 2008 به 4067/0 افزایش يافته يعني رتبه کشور 10 پله نزول کرده است. دلیل سقوط در این رتبهبندیها با توجه به افزایش امتیازات چیزی نیست جز پیشرفت سریع سایر کشورها در این زمینه. در حقیقت این روند کند حرکت است که باعث نزول رتبه ایران در سطح بینالمللی شده.
مطالعه جزییات مشخص میکند ایران در زمینه زیرساخت به نسبت سایر موارد از ضعف بیشتری برخوردار است. پایینترین امتیازی که در جدول ردهبندی بینالمللی به ایران داده شده 1747/0 امتیاز به توان زیرساختی بوده است. بر خلاف زیرساخت به نظر میرسد نقطه قوت ایران در زمینه دولت الکترونیکی به نیروی متخصص اختصاص دارد؛ امتیازی معادل 7923/0. در بین معیارها و امتیازهای مختلف، تنها امتیازی که روند نزولی را طی کرده است، به حضور اطلاعات و خدمات دولت در اینترنت مربوط ميشود که به نسبت سال 2005 حدود 400/0 امتیاز سقوط کرده.
این امتیاز و رتبهبندیها که ضریب نفوذهایی مانند اینترنت و تلفن همراه در آن نقش داشته در حالی برآورد شده که ایران در سال 2008 در زمینه شاخصهای فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفت خوبی داشته است. برخی از آمارهایی که در سال 2008 در برآورد رتبه ایران در زمینه آمادگی الکترونیکی استفاده شده عبارتند از ضریب نفوذ رایانه 53/10 درصد، ضریب نفوذ اینترنت پرسرعت 66/0 درصد و ضریب نفوذ اینترنت در کشور 54/25 درصد.
در این میان جالب اينكه بهرغم کند شدن روند پیشرفت دولت در ایجاد دولت الکترونیکی، آمادگی مردم برای مشارکت الکترونیکی به شکل قابل توجهی در حال افزایش است. بر اساس تعریفی که سازمان ملل متحد در گزارشهاي خود برای مشارکت الکترونیکی آورده است، مردم علاقه دارند با به وجود آمدن بسترهای لازم، به صورت الکترونیکی در اداره امور عمومی با دولت مشارکت داشته باشند. آمارها نشان میدهد امتیاز ایران در این زمینه سال 2003 برابر با 0340/0 بوده که در سال 2005 به 0317/0 کاهش یافته است. این امتیاز با افزایش قابل توجهی در سال 2008 به 0909/0 امتیاز رسیده است. این موضوع نشاندهنده بالا رفتن میزان آگاهی عموم نسبت به خدمات الکترونیکی است.
برنامههای اصلی برای ایجاد دولت الکترونیکی
برای ایجاد دولت الکترونیکی، پروژههای مختلفی تعریف شد تا همراه با ملزم شدن دستگاهها برای ارایه خدمات الکترونیکی و تحت وب، بتوان به پیشرفت سرعت بیشتری داد. پیگیری این پروژهها تا زمانی که در قالب طرح تکفا به صورت منسجم و برنامهریزی شده در جریان اجرا بود، سادهتر به نظر میرسید. به طور کلی 29 برنامه اصلی برای ایجاد دولت الکترونیکی در قالب طرح تکفا با بودجهای معادل 93 هزار و 160 میلیون ریال تعریف شده بود. برخی از این طرحها در حالی که برنامه تکفا 1 مدتهاست به پایان رسیده، هنوز به مرحله نهایی نرسیده است. از آن جمله میتوان به طرح قانون جرایم رایانهای اشاره کرد که پس از سالها، بررسی نهایی آن در مجلس پایان گرفت. بر اساس گزارشهاي منتشر شده، برای اجرای این طرح معادل 2 هزار و 150 میلیون ریال هزینه در نظر گرفته شده بود. طرح تهیه سند کارت هوشمند چند منظوره ملی با گذشت چندین سال و با در نظر گرفتن یک هزار میلیون ریال هزینه، هنوز در حد تصمیم مطرح است. طرح دادسرای تخصصی انفورماتیکی نیز که بتازگی مسوولان در حال اجرای آن هستند نیز از همان سالها مطرح شد و هزینهای برابر 4 هزار میلیون ریال به آن اختصاص پیدا کرد.
برخی از این طرحها نیز با وجود تعریف هزینه هیچگونه خبری از آنها نیست. از آن جمله میتوان به ایجاد سامانه خزانهداری الکترونیکی اشاره کرد.
نقاط ضعف در پیشرفت
به نظر میرسد آنچه به کند بودن روند پیشرفت کشور در ایجاد دولت الکترونیکی دامن میزند، ناآگاهی در سطوح مختلف جامعه، کارکنان و مسوولان دولتی است. از سوی دیگر باید به زیرساختها به صورت جدیتر نگاه کنیم. پیش از این نيز گفته شد كه زیرساخت از لحاظ قانوني، فني و اجرايي با دریافت کمترین امتیاز از نقاط ضعف کشور در ایجاد دولت الکترونیکی به شمار میرود.
یکی دیگر از مسائلی که به نوعی، نقطه ضعف محسوب میشود، تعدد مراکز اجرا و تصمیمگیری و سیاستگذاری است. برای سیاستگذاریهای مربوط به ایجاد دولت الکترونیکی 6 نهاد در نظر گرفته شدهاند. علاوه بر این 6 نهاد دیگر نيز از نظر قوانین و مقررات درگیر این قضیه هستند. تعداد تصمیمگیرندهها در حوزه دولت الکترونیکی نیز به 10 نهاد و وازرتخانه میرسد. همچنین 6 نهاد به عنوان نهاد اجرایی و مسوول تولید اطلاعات و مدیریت پایگاههای اطلاعاتی کشور شناخته میشوند.
مشاهده میکنید که تعداد زیادی از دستگاهها و سازمانها در سیاستگذاری، قانونگذاری، تصمیمگیری و اجرا دخیل هستند. این امر بدون وجود یک دستگاه قوی برای نظارت بر اجرا نقطه ضعفی محسوب میشود که میتواند به روند پیشرفت کشور در زمینه ایجاد دولت الکترونیکی ضربه بزند.
طرحهای آینده
دولت برای پیشرفت در ایجاد هر چه سریعتر دولت الکترونیکی، طرحهایی تعریف کرده و در دست اقدام دارد. برخی از این طرحها که در قالب سند توسعه فرابخشی قرار گرفته، سال گذشته به پایان رسیده است. برخی دیگر نیز طی سال 87 و 88 به پایان خواهد رسید. از جمله طرحهایی که بناست اجرای آن پایان سال 87 به اتمام برسد و تاکنون اجرا شده یا به صورت آزمایشی در مرحله اجراست ميتوان به طرح تشکیل و تکمیل بانکهای اطلاعاتی در تمامي دستگاههای اجرایی، طرح تکمیل شبکه بین بانکی کشور و استقرار سیستمهای کاربردی لازم برای انجام مبادلات پولی و مالی از طریق شبکههای رایانهای اشاره كرد. همچنين طرح ایجاد سیستم جامع الکترونیکی اطلاعات ایرانگردی و جهانگردی و ارایه خدمات رزرو و اسکان به صورت آنلاین، طرح ایجاد دانشگاه مجازی و تدوین و ارایه درس در محیطهای چند رسانهای و ایجاد شبکه اطلاعرسانی حمل و نقل و ارایه خدماتی مانند فروش بلیت از طریق اینترنت از ديگر پروندههاي در حال اجراست.
طرحهایی که انتظار میرود تا پایان سال 88 به اجرا برسد عبارتند از: تولید مواد درسی بر اساس وب، اصلاح و مهندسی مجدد فرآیندها و اتوماسیون سیستمهای اختصاصی بخش خدمات درمانی و تامین اجتماعی کشور، ایجاد سیستم جامع محاکم و گردش کار دادرسی، ایجاد سیستم جامع ثبت املاک و دفاتر اسناد رسمی (که امسال افتتاح) و ایجاد زیرساخت ملی دادههای مکانی کشور.
اخبار شرکت ها
هارد اكسترنال هزاران بايتي
امروزه با افزايش حجم تبادل اطلاعات، نياز به هاردهاي اكسترنال بيش از پيش احساس ميشود و كاربران حرفهاي و عادي با توجه به ظرفیت بالا و قابل حمل بودن اين هاردها تمايل بيشتري به استفاده از آنها دارند.
شركت وسترن ديجيتال(WD) بتازگي محصول جديدي با نام WD Share Space به بازار عرضه كرده است. اين هاردديسك با ظرفيت4 ترابايت (بيش از 4000 گيگابايت) تمام نيازهاي ذخيرهسازي را براي كاربران برآورده و محيطي امن، يكپارچه و سازمان يافته را در شبكههاي رايانهاي مهيا ميكند.
Share Space که با پشتیبانی سازگار عرضه میشود در گروه هاردديسكهاي NAS(Network Attached Storage) قرار دارد؛ بنابراين مزيت اصلي آن ايجاد فضايي قابل دسترس در شبكههاي رايانهاي با سرعت بالاست. از ديگر فناوريهاي اين محصول ميتوان به دسترسي به شبكههاي رايانهاي از طريق كنترل از راه دور اشاره كرد. به كمك اين مزيت كاربران ميتوانند از طريق شبكه اينترنت به فضاي هارد خود دسترسي داشته باشند.
وسترن ديجيتال اهميت ويژهاي براي طراحي و شكل ظاهري این گروه از هاردها قايل شده است. از اينرو Share Space به گونهاي طراحي شده كه نماد يك كتاب دايرهالمعارف را در ذهن مخاطب به وجود ميآورد. بهرغم ظرفيت بالا، اندازه اين هاردديسك كوچكتر از حد تصور و وزن آن فقط در حدود 5/4 كيلوگرم است. ارتفاع، عرض و عمق اين محصول به ترتيب 7/7، 3/6 و 8/7 اينچ است. بدنه Share Space با رنگي متاليك پوشانده شده است كه باعث زيباتر شدن محيط پيرامون شما ميشود.
پشتيباني از Raid 0,1,5 از ديگر مزيتهای Share Spaceبه شمار ميرود و باعث افزايش نرخ انتقال اطلاعات و امنيت در شبكههاي رايانهاي ميشود. همچنین واسط انتقال داده این دستگاه قابلیت انتقال داده را تا 125 مگابایت در ثانیه دارد و آن را به پرسرعتترین دستگاههای تحت شبکه تبديل كرده است.
از سویی سيستم تهويه و گردش هوا در هارد Share Space به گونهاي طراحي شده است تا از افزايش دماي حاصل از كاركرد هاردهاي داخلي جلوگيري كند و راندمان سيستم را افزايش دهد. همچنين درزگيرهاي لاستيكي و پوششهاي به كار گرفته شده در اين هارد مانع از ورود گرد و غبار به داخل آن ميشود. جنس و ساختار بدنه دستگاه به گونهاي انتخاب شده است كه حتي در فاصله 40 سانتيمتري صداي آزاردهندهاي به گوش نميرسد.
علاوه بر این براي بهينهسازي مصرف انرژي از هاردديسكهاي داخلي WD Caviar Green 1TB در توليد Share Space استفاده شده است. بنابراين در زمانهايي كه سيستم در حالت بيكاري قرار دارد گردش هاردها به حداقل ميرسد تا مصرف انرژي كاهش يابد.
در قسمت جلو اين محصول دو دكمه كنترلي پاور و Backup تعبيه شده كه نمايشگر حالت كاركرد دستگاه در شبكه است. يك درگاهUSB در قسمت جلو و دو درگاهUSB در قسمت پشت به علاوه يك درگاه شبكه 1000 مگابيتي امكان تبادل ارتباطات را براي Share space فراهم ميآورند. به كمك نرمافزار آموزشي و كاربردي ارايه شده همراه اين محصول نصب و راهاندازي اين دستگاه فوقپيشرفته توسط كاربران عادي نيز ميسر است.
WD Share Space يك راهحل مناسب براي ذخيرهسازي حجيم اطلاعات و يكپارچهسازي اسناد است كه تحت محيطهاي شبكه، بالاترين بازدهي و كارايي را خواهد داشت.
قيمت Share Space در بازار ایران حدود يك ميليون و سيصد هزار تومان است كه با توجه به ظرفيت بالاي آن قيمت مناسبي دارد. قابليتهاي كنترلي Raid آن در كنار سهولت استفاده و كاربري از ديگر مزيتهاي Share Spaceاست كه در ارتباطات USB و تحت شبكه قدرت خود را نمايان ميكند.
سامسونگ به جواد نکونام هدیه داد
در حاشیه مسابقه ایران و کره جنوبی که در ورزشگاه آزادی برگزار شد قرار بر این بود که به بهترین بازیکن زمین از طرف حمایتکننده این بازی –شرکت سام نماینده شرکت سامسونگ الکترونیک- جایزهای اهدا شود.
در انتهای اين بازی از طرف مسوولان اعلام شد که بازیکن منتخب ایران و كره جواد نکونام است. جایزه شرکت سامسونگ توسط آقای ریسیان به این بازیکن محبوب تعلق گرفت.
شرکت سام به نمایندگی از طرف شرکت سامسونگ چنین همکاریهايی را در ديگر میادین مختلف ورزشی رقم زده است.
مهاجرت كنيد، از كسپرسكي جايزه بگيريد
تمامي کاربران شرکتی که از برنامههای امنیتی سایر شرکتها یا از نسخههای غیراصلي يا كرك شده برنامههای کسپرسکی استفاده میکنند، میتوانند با تبدیل نرمافزارهایشان و مهاجرت به سکوی جدید، از تخفیف ویژه نوروز 88 بهرهمند شوند.
روابطعمومی کسپرسکی در ایران اعلام کرد از سوم فوريه (15 بهمن) تا پايان ماه مارس2009 (15 فروردين)، شرکت کسپرسکی این امکان را فراهم آورده است که تمامي شرکتهایی که از هر نرمافزار حفاظتی و امنیتی به جز کسپرسکی بهره ميبرند، بتوانند با مهاجرت به سمت برنامههای این شرکت از تخفیف 20 درصدی در خرید استفاده كنند.در این اطلاعیه همچنین آمده است که شرکتهایی که از نسخههای غیرمجاز یا نسخههای تهیه شده از شرکتهای متفرقه نیز استفاده میکنند در صورت تبدیل برنامههایشان به نسخه اصلی، مشمول این تخفیف ميشوند. در حال حاضر فقط نسخههای برنامههایی که از طریق شرکتهای آواژنگ سیستم، ارتباطات آتنا و دادهپردازان دوران خریداری شوند معتبر هستند و نرمافزارهای خریداری شده از سایر شرکتها و سایتها از نظر این شرکت غیرمجاز و غير معتبر است.
ویروسهای اینترنتی، مراسم اسکار را هدف قرار دادند
هشتاد و یکمین مراسم جوایز اسکار که در 22 فوریه سال جاری برگزار خواهد شد با موج وسيعي از حملههاي خرابكاران در اينترنت روبروست.
بسیاری از شرکتهای امنیتی هشدار دادهاند که نامههای الکترونیک، لینکهای اینترنتی، سایتها و صفحاتي که به نحوی به مراسم اسکار مربوط میشوند، ممکن است عاملی برای آسیبپذیر کردن رایانهها، انجام نفوذهای غیرمجاز و سرقت اطلاعات محرمانه کاربران باشند.
بنا بر گزارش PandaLabs -مرکز تشخیص و کشف کدهای مخرب رایانهای- بيشتر حملههاي تخریبی که در پوشش اخبار و اطلاعات مربوط به جوایز اسکار شكل ميگيرد، از طریق صندوقهای پست الکترونیک فعال ميشوند. بنابراین به کاربران اینترنت توصیه میشود که مراقب نامهها و پیغامهای دریافتی خود باشند و رایانه خود را به ابزار ضد هرزنامه مجهز کنند.
همچنين لابراتورهای امنیتی پاندا در گزارش جديد خود اعلام کردند که سوءاستفاده از عنوان شخصیتهای مشهور هنری و سینمایی مانند بازیگران هالیوود عامل مهمی در انتشار کدهای مخرب رایانهای و شیوع آلودگیهای اینترنتی در سال گذشته ميلادي بوده است. همچنين هدف قرار گرفتن مراسم اسکار در سال جاری، نخستین حملههاي جدی خرابکاران علیه کاربران سینمادوست اینترنت در سال 2009 محسوب ميشود.
بررسیهای دیگر پاندا نشان داده است که در سال 2008، برد پیت و تام کروز، دو نام مشهوري بودند كه هدف بیشترین سوءاستفاده خرابكاران در طراحی و اجرای حملههاي اینترنتی قرار گرفتند.
اما از طرف دیگر این شرکتها نقش کاربران اینترنت را نیز در کنترل انتشار آلودگی مهم میدانند و به آنها توصيه ميكنند از باز كردن نامههاي ناشناس و كليك روي لينكهاي نامشخص با موضوع مراسم اسكار يا نامهاي مشهور هنري خودداري كنند.
SPA Tune راهي براي مديريت و اوركلاكينگ
نرمافزار جديد اسپاركل رونمايي شد و كاربران شيفته اوركلاكينگ را بيش از پيش مجذوب كرد. اسپاركل در پي حل مشكل كاربران مشتاق اوركلاكينگ به فكر طراحي نرمافزار SPA Tune افتاد. اين نرمافزار امكان اوركلاك پردازنده گرافيكي، واحد سايهزني، حافظه گرافيكي و مديريت دور فن و گرماي كارت گرافيكي را به كاربر ميدهد. امكان اين مديريت فقط با كليك روي يكي از مواردي كه در نرمافزار SPA Tune ذكر شده است، شكل ميگيرد. اين نرمافزار از اين پس در جعبههاي كارت گرافيكي اسپاركل عرضه خواهد شد و اولين عرضه اين نرمافزار روي كارت گرافيكي Calibre P980X Plus است كه تمامي انتظارات كاربران را فراهم خواهد كرد.
طريقه عملكرد نرمافزار
نرمافزار SPA Tune داراي سه حالت، اوركلاكينگ يا OC (بالاترين حد عملكرد پردازنده گرافيكي براي اجراي بازيهاي پيشرفته كه نياز به توان گرافيكي بالا دارند)، استاندارد يا STD (حد متوسط عملكرد پردازنده گرافيكي، مصرف برق نيز در حالت معمول است) و CRN (پايينترين حد كارايي و توان مصرفي پردازنده گرافيكي) است. كاربر بااين نرمافزار قادر خواهد بود به بهترين كارايي و كمترين ميزان توان مصرفي دست يابد.