نگاهي به فعاليت شوراي عالي اطلاعرساني در 6 ماهه ابتداي سال 87
كليدي كه حاشيهنشين شد
شبنم كهنچي- با گذشت مدت نهچندان طولاني از انتشار خبر ادغام شوراهاي موازي، شوراهاي مربوط به فناوري اطلاعات و ارتباطات همچنان به كار خود ادامه ميدهند. شكي نيست كه يكي از اثرگذارترين شوراها در سالهاي 80 تا 84، شوراي عالي اطلاع رساني است. اين شورا كه با طرحي به نام "تكفا" در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات، توانست محبوبيتي نزد فعالان اين حوزه كسب كند، در دولت نهم با تحول در هسته مديريتي به طور كلي مسير كاري خود را تغيير داد.
بر اين اساس به نظر ميرسد شوراي عالي اطلاعرساني با كمرنگ كردن نقش خود در توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات به پرداختن به توليد محتوا و مسائل فرهنگي مربوط به آن رضايت داده است. به اين ترتيب شوراي عالي اطلاعرساني كه روزي به نظر ميرسيد با اجراي طرح تكفاي يك، نقش كليدي در توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات دارد، حاشيهنشين شده است.
در اين گزارش فعاليتها، وعدهها و برنامههاي شوراي عالي اطلاعرساني در 6 ماهه ابتداي امسال را مرور ميكنيم.
ردهبندي سني، فردايي كه هنوز نيامده
به نظر ميرسد از آنجا كه رييس بنياد ملي بازيهاي رايانهاي، معاون فني شوراي عالي اطلاعرساني و رييس كارگروه بازيهاي رايانهاي در اين شوراست، فعالترين و موفقترين بخش شورا بايد همين كارگروه باشد. مينايي مدتهاست به نحوه نظارت وزارت بازرگاني بر گيمنتها و انتشار و تكثير بازيهاي رايانهاي اعتراض دارد. با اين همه پرونده طرح كارگروه تحت نظارت وي براي ردهبندي سني بازيهاي رايانهاي همچنان بدون اينكه به نتيجه روشني برسد، باز مانده است. مانند هميشه بهانهاي كه براي تاخير در تعريف و راهاندازي پروژهها وجود دارد، كمبود بودجه است. آخرين وعدهاي كه شخص رييس كارگروه بازيهاي رايانهاي به رسانهها براي اجراي اين طرح داد، شهريور ماه بود.
تهران هنوز بيگيمسنتر است
از ديگر وعدههايي كه شوراي عالي اطلاعرساني در حوزه بازيهاي رايانهاي داد، راهاندازي گيمسنتر در تهران بود. تيرماه سال جاري رييس كارگروه بازيهاي رايانهاي شورا خبر داد طي مذاكراتي كه با شهرداري انجام داده، مطالعه پيرامون اين طرح آغاز شده است. با اين حال هنوز خبري از به پايان رسيدن اين مطالعات و برداشتن گامهاي اول اجراي اين طرح در تهران نيست.
هفته بازي؛ هفتهاي متولد نشده در تقويم
شوراي عالي اطلاعرساني مذاكرات زيادي با شهرداري انجام داد كه نتيجه آن هنوز اعلام نشده است. يكي ديگر از اين مذاكرات مربوط به نامگذاري هفتهاي به نام هفته بازيهاي رايانهاي است. شوراي عالي اطلاعرساني برنامههاي اين هفته را كه شامل جشن فرهنگ استفاده صحيح از بازيهاي رايانهاي، مسابقات و نشستهايي براي خانوادهها در خصوص اطلاعرساني بازيهاي مخرب و سالم ميشد را نيز اعلام كرد اما پس از گذشت بيش از 16 هفته، هنوز هفته مناسب براي اين نامگذاري پيدا نشده است.
پروژه آموزش الكترونيكي، مانده در ابتداي راه
اولين خبري كه از سوي شوراي عالي اطلاعرساني در سال 87 توسط كارگروه علم و آموزش الكترونيكي منتشر شد، طراحي چارچوب كاري پروژه آموزش الكترونيكي كشور بود. اين پروژه كه به ادعاي اين كارگروه يكي از مهمترين پروژههاي حوزه آموزش الكترونيكي است، موانع آموزش را در كشور حذف كرده و امكان تبادل محصولات آموزش الكترونيكي كشور را با ساير كشورها مهيا ميكند.
اين در حالي است كه با پشتسر گذاشتن دومين ماه پاييز،هنوز خبري از تدوين يا اجراي اين طرح از سوي شوراي عالي اطلاعرساني منتشر نشده است.
بيخبري از سيستم جامع آموزش دانشگاهها
راهاندازي سيستم جامع آموزش دانشگاهها تا پايان مهر ماه از ديگر طرحهايي بود كه خبر آن تيرماه امسال از سوي شوراي عالي اطلاعرساني اعلام شد. كارگروه علم و آموزش شوراي عالي اطلاعرساني اعلام كرده بود اين طرح با حمايت معاونت حمل و نقل و سوخت انجام خواهد شد. دانشگاه پيامنور نيز همان اوايل اعلام كرد به عنوان پايلوت ميتواند در راهاندازي اين طرح سهيم شود.
آبانماه را حدود 25 روز است كه پشتسر گذاشتهايم اما هنوز از اجراي طرحي كه بنا بود ثبتنام ابتداي سال با استفاده از آن شكل بگيرد خبري نيست.
فونت اصلاحي پايان سال ميآيد
عرضه نسخه دوم فونت نستعليق، اولين خبر شوراي عالي اطلاعرساني در حوزه خط و زبان فارسي در سال 87 بود. ارديبهشت ماه شورا اعلام كرد با برطرف كردن مشكلات سطحي نسخه اول فونت نستعليق، نسخه دوم آن روانه بازار ميشود. خردادماه نيز قراردادي بين شورا و يك شركت بسته شد تا اين كار انجام شود.
شوراي عالي اطلاع رساني وعده داده است تا پايان سال اين كار را انجام خواهد داد.
دستورالعملي براي طرح كاربري زبان فارسي در محيط رايانه
طرح معروف كاربري زبان فارسي در محيط رايانه مدتهاست رسانهها و كارشناسان بسياري را به خود مشغول كرده.
مردادماه شورا اعلام كرد دستورالعمل اين طرح طي جلساتي با حضور استادان حوزه زبانشناسي و رايانه در شوراي عالي اطلاعرساني تهيه ميشود. اين شورا همان زمان خبر داد چشمانداز خط و زبان فارسي در محيط رايانه در مرحله چاپ است كه اواخر مهرماه نيز براي رييسجمهور تشريح شد.
دادگان ملي هنوز فارسي نيستند
هرچند دبير كارگروه خط و زبان فارسي در محيط رايانه اواخر مهرماه با خوشحالي خبر از فارسيسازي دادگان ملي داد اما هنوز خبري از اقدامات جديد شوراي عالي اطلاعرساني در اين خصوص منتشر نشده است.
براي اجراي اين طرح شورايي به نام شوراي زيرساخت شروع به كار كرده است. ازجمله زيرمجموعههاي اين طرح ميتوان به فارسيسازي پيام كوتاه و طراحي فونت مناسب اشاره كرد كه قرار است تا نيمه آذرماه مسائل مربوط به آن تصويب شود.
بانك اطلاعات متخصصان فناوري اطلاعات يا موازيكاري؟
تهيه بانك اطلاعات متخصصان فناوري اطلاعات از ديگر اقدامات شوراي عالي اطلاعرساني در 6 ماهه اول سال جاري بود. طرح بانك اطلاعات متخصصان فناوري اطلاعات و ارتباطات (بامفاوا) با اهدافي مانند گردآوري دادههاي لازم براي توسعه منابع انساني و توانمندسازي بخش ICTدر كشور و ايجاد زيرساخت اطلاعاتي شكلگيري باشگاه نخبگان ICT كشور و گفتمان سياسي در كشور طراحي ميشود. فرد متخصص از منظر اين طرح افرادي هستند كه داراي تخصص علمي يا فني، تحصيلات آكادميك، فعاليت تجاري يا پژوهشي، مهارتهاي ويژه ذهني و عملي، خروجي با كيفيت ممتاز به ويژه نوآوريهاي تخصصي و استانداردهاي بالاي اخلاقي و كاري همراه با سابقه معقول باشند.
به نظر ميرسد اجراي اين طرح از سوي شوراي عالي اطلاعرساني به نوعي موازيكاري با شوراي عالي انفورماتيك است. شوراي عالي انفورماتيك با تهيه بانك اطلاعاتي شركتها در كنار طرح طبقهبندي آنها، به نوعي اين اطلاعات را جمعآوري ميكند. اين در حالي است كه شوراي عالي اطلاعرساني اعلام كرده است به دنبال اطلاعات جديد و ايجاد ارزش افزوده روي تمامي اطلاعات كسب شده خواهد بود.
ايران صد و هشتمين كشور از لحاظ آمادگي دولت الكترونيكي
همكاري دبيرخانه شوراي عالي اطلاعرساني با ستاد تبصره 13 براي گسترش دولت الكترونيكي از اواخر سال گذشته آغاز شد. بر اساس توافقهايي كه آن زمان شكل گرفت قرار شد دبيرخانه شوراي عالي اطلاعرساني نقش مشاور و ناظر عاليه بر فعاليتهاي ستاد تبصره 13 را داشته باشد. يكي از اقدامات مهم ستاد تبصره 13 همكاري جدي با وزارت صنايع بر سر استفاده و گسترش سيستمهاي ERP (برنامهريزي منابع سازماني) براي اصلاح سيستمهاي توليد و بازرگاني در كشور است. شوراي عالي اطلاعرساني معتقد است در اين زمينه نميتوان به نيروهاي داخلي اتكا كرد مگر اينكه از كنسرسيوم شركتهايي با تخصصهاي مهندسي سيستم، مشاوره مديريت و نرمافزار حمايت شود.
انتشار گزارشي از وضعيت دولت الكترونيكي در كشور يكي ديگر از گامهاي مثبتي بود كه اين شورا در سال جاري انجام داد. گزارش وضعيت دولت الكترونيكي كه مهرماه سال جاري از سوي شورا در قالب كتاب منتشر شد نشان ميدهد ايران در سال 2008 يكصد و هشتمين كشور جهان از نظر آمادگي دولت الكترونيكي است. معيار سنجش در اين رتبهبندي حضور اينترنتي، بسترهاي تكنولوژي و سرمايههاي انساني است.
رتبهبندي سايتها
ارزيابي و معرفي سايتهاي برگزيده دولتي از جمله برنامههاي پر سر و صداي شوراي عالي اطلاعرساني در 6 ماهه اول امسال بود. در برنامهاي كه كارگروه دولت الكترونيكي شوراي عالي اطلاعرساني ترتيب داد، سايتها در شش زمينه بررسي شدند. اين زمينهها عبارت بودند از: اطلاعرساني، تراكنشي بودن وبسايت، قابليت تعامل با كاربر، يكپارچگي، كاربرپسندي و طراحي وب سايت. هر كدام از اين معيارها داراي زيرمجموعه 15 تا 20 موردي بودند.
تكفا دو، طرح جنجالي و مرموز
يكي از پروژههاي پر سر و صداي شوراي عالي اطلاعرساني كه در مرحله اول باعث به حركت درآمدن چرخه فناوري اطلاعات و ارتباطات در سازمانها و نهادهاي دولتي شد، طرح تكفا يا طرح تدوين برنامه جامع فناوري اطلاعات و ارتباطات ايران است. گروه مسوول اين طرح پس از با موفقيت پشتسر گذاشتن مرحله اول، جاي خود را به گروه ديگري داد كه متاسفانه تا به حال موفق عمل نكرده است. با وجود اينكه تكفا دو از جمله طرحهايي است كه بودجه بالايي به آن اختصاص داده شد اما اجراي نهايي آن تاكنون با بهانههايي از قبيل اختصاص نيافتن بودجه و وجود برخي از مشكلات ميان مسوولان اجراي اين طرح به تعويق افتاده است. آخرين خبري كه درباره به اتمام رسيدن اجراي فازهاي تكفا دو منتشر شده حاكي از اين است كه تا پايان آذرماه اين طرح به نتيجه برسد. اين در حالي است كه گمانهزنيهاي مختلفي درباره مشكلات و نحوه ادامه اين پروژه مطرح شده است.
تسما، افتخار شوراي دولت نهم
با آغاز به كار دولت نهم، بسياري از مديران و مسوولان در سازمانها و نهادهاي دولتي تغيير كردند. از جمله اين مديران و مسوولان ميتوان به مديران شوراي عالي اطلاعرساني اشاره كرد كه با روي كار آمدن آنها فعاليت اين شورا در زمينه فناوري اطلاعات و ارتباطات نيز تغيير مسير داد. در حالي كه مديران دولت هشتم در شورا به طرح تكفا افتخار ميكردند، مديران تازه نفس در دولت نهم نيز بناي طرحي به نام تسما (توسعه و ساماندهي محتواي الكترونيكي) را پايه گذاشتند تا به نام آنها نيز چيزي به ثبت برسد. اين طرح كه با پيش آمدن طرح ادغام شوراها براي مدتي معلق مانده بود، تا پايان امسال تكميل خواهد شد. در قالب اين طرح، برنامهها و طرحهايي اجرا و نمايشگاهها و جشنوارههايي نيز برگزار شده است.
كارگروهي براي تدوين قانون مالكيت فكري
مهمترين نكتهاي كه به نظر ميرسد فعالان حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات به خصوص در حوزه توليد نرمافزار و نشر الكترونيكي از شورا انتظار دارند مسئله مالكيت فكري و رعايت قانون كپيرايت است. در اين خصوص شورا اواسط مهرماه از تشكيل كارگروه نظام حقوقي و مالكيت فكري خبر داد. در اين كارگروه مباحث مالكيت فكري موجود در دولت گذشته جمعآوري و نواقص آن در قانون جامع مالكيت فكري رفع ميشوند. در حال حاضر اين كارگروه مشغول تدوين قانون جامع مالكيت فكري با استفاده از تجربيات 12 كشور است تا آن را به مجلس ارايه كند.
شورا، جايي براي همانديشي
يكي از اقداماتي كه در سال جاري توسط شورا به شكل جدي پيگيري ميشود، برگزاري نشستهاي همانديشي است. در اين نشستها شوراي عالي اطلاعرساني با دعوت از متخصصان و كارشناسان مربوطه در بخش دولتي و خصوصي، فضايي را فراهم ميكند تا مشكلات بررسي و راهكارهاي جديدي براي توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات معرفي شود. از جمله همانديشيهاي برگزار شده ميتوان به نشست نقد و بررسي كارت هوشمند سوخت و نقد و بررسي برنامه جامع فناوري اطلاعات ايران اشاره كرد. نيمه آبانماه نيز نشست همانديشي در خصوص جمعآوري اطلاعات اقتصادي خانوارها از سوي اين شورا برگزار شد.
